Islamic Capital Market

ABM20103 L2 | LECT: DR. ROHANA BINTI MOHAMAD

CHAPTER 1: Overview, Growth and Development

Definisi dan Perbezaan Utama

Pasaran Modal Islam (ICM) ditakrifkan sebagai pasaran di mana transaksi, operasi, dan aktiviti pasaran modal dijalankan mengikut prinsip dan keperluan Syariah. Istilah "Islam" ditambah untuk menekankan bahawa semua transaksi mestilah bebas daripada penglibatan aktiviti yang dilarang dalam Islam.

⚔️ ICM vs Konvensional

Jenis Pasaran Pasaran Modal Islam (ICM) Pasaran Modal Konvensional
Pasaran Ekuiti Terlibat dalam aktiviti perniagaan yang patuh Syariah.

Patuh Syariah.

Menikmati pangkalan pasaran yang lebih besar (terbuka kepada kedua-dua jenis pelabur). 		Tidak terhad dalam aktiviti perniagaannya.

Tiada sekatan.

Tidak dapat diterima oleh pelabur Islam.
Pasaran Hutang Penerbit sukuk mestilah daripada perniagaan yang patuh Syariah.

Berasaskan aset, pelaburan, dan hutang yang patuh Syariah.

Memerlukan sekuriti berasaskan aset (asset-backed). 		Tidak terhad dalam aktiviti perniagaannya.

Tiada sekatan dan berasaskan hutang sahaja.

Tidak diperlukan kecuali untuk sekuriti berasaskan aset tertentu.

Huraian dan Contoh Berkaitan

🍄 1. Pasaran Ekuiti (Saham)

Huraian: Dalam ICM, sesebuah syarikat mestilah melepasi saringan Syariah yang ditetapkan oleh badan kawal selia seperti Majlis Penasihat Syariah Suruhanjaya Sekuriti (SC).

Contoh: Pelabur dalam ICM hanya boleh melabur dalam saham syarikat yang tidak terlibat dalam aktiviti seperti perjudian, perbankan berasaskan faedah (riba), atau penjualan minuman keras. Sebaliknya, pasaran konvensional membolehkan pelaburan dalam mana-mana syarikat tanpa mengira jenis perniagaannya.

🧱 2. Pasaran Hutang (Sukuk vs Bon)

Huraian: ICM menggunakan Sukuk yang mewakili pemilikan dalam aset tertentu, manakala pasaran konvensional menggunakan Bon yang merupakan kontrak hutang semata-mata.

Contoh: Penerbitan Sukuk memerlukan dokumen yang membuktikan wujudnya aset pendasari (underlying asset) seperti bangunan atau tanah untuk menyokong transaksi tersebut (iaitu asset-backed). Dalam bon konvensional, pelabur sekadar meminjamkan wang kepada penerbit untuk mendapatkan pulangan faedah tetap.

⭐ 3. Peranan dan Fungsi Pasaran

Kedua-dua pasaran berfungsi sebagai platform untuk mempertemukan pihak yang mempunyai lebihan dana (Surplus Units) dengan pihak yang memerlukan dana (Deficit Units).

Peraturan tambahan untuk Kepatuhan Syariah:

  • Kerangka Tadbir Urus Syariah: Penting untuk memastikan semua pihak berkepentingan mematuhi prosedur Syariah.
  • Audit Syariah Dalaman dan Tahunan: Untuk mengesahkan bahawa kepatuhan Syariah sentiasa dipenuhi dalam setiap operasi.

🌍 Institusi Sokongan Antarabangsa

Bagi mengekalkan perbezaan dan integriti ICM, terdapat institusi antarabangsa yang menyokong pembangunannya seperti:

AAOIFI Menyediakan piawaian perakaunan, pengauditan, dan Syariah untuk institusi kewangan Islam.
IFSB Bertindak sebagai badan penetap piawaian antarabangsa untuk mengukuhkan persekitaran kawal selia industri kewangan Islam.
LMC Memudahkan pelaburan dana lebihan ke dalam instrumen kewangan jangka pendek dan sederhana yang patuh Syariah.

Function and Objectives of ICM

1. Fungsi Utama ICM

Fungsi ICM secara amnya adalah untuk memudahkan aliran modal antara pembekal dan peminta dana secara patuh Syariah:

💰
Pengantaraan Kewangan (Financial Intermediation): Menjadi jambatan antara unit lebihan (pelabur yang mempunyai wang) dengan unit kurangan (syarikat atau kerajaan yang memerlukan modal) untuk aktiviti produktif.
🏗️
Mobilisasi Dana: Mengumpul simpanan daripada orang awam dan institusi untuk dilaburkan dalam sektor ekonomi sebenar (seperti pembinaan, perkilangan, dan infrastruktur).
🛡️
Pengurusan Risiko: Menyediakan instrumen seperti Sukuk atau derivatif Islam (Islamise Structured Products) yang membolehkan pelabur mengagihkan dan menguruskan risiko pelaburan mengikut selera risiko masing-masing.
💧
Penyediaan Kecairan (Liquidity): Melalui pasaran sekunder, ICM membolehkan pelabur menjual instrumen mereka (seperti saham atau sukuk) dengan cepat untuk mendapatkan tunai tanpa mengganggu operasi perniagaan asal.

2. Objektif Utama ICM

Objektif ICM melampaui sekadar keuntungan kewangan; ia merangkumi aspek keadilan sosial dan kepatuhan agama:

  • Memenuhi Keperluan Agama: Memberi peluang kepada umat Islam untuk melabur dan mengumpul kekayaan tanpa rasa was-was terhadap unsur Riba (bunga), Gharar (ketidakpastian), dan Maisir (judi).
  • Pembangunan Ekonomi yang Adil: Menggalakkan perkongsian risiko (risk-sharing) berbanding pemindahan risiko (risk-transfer), yang memastikan pengagihan kekayaan yang lebih saksama dalam masyarakat.
  • Kestabilan Sistem Kewangan: Dengan mewajibkan setiap transaksi disokong oleh aset sebenar (asset-backed), ICM mengurangkan aktiviti spekulasi melampau yang sering menjadi punca krisis kewangan global.
  • Maqasid Al-Shariah (Objektif Syariah): Mencapai matlamat yang lebih besar iaitu perlindungan agama, nyawa, akal, keturunan, dan harta melalui aktiviti ekonomi yang beretika dan mampan.

📋 Ringkasan Perbezaan Peranan

Aspek Pasaran Modal Islam (ICM) Pasaran Modal Konvensional
Asas Transaksi Berasaskan kontrak perdagangan atau perkongsian (Trade/Equity based). Berasaskan pinjaman dan faedah (Debt/Interest based).
Sokongan Aset Mesti disokong oleh aset sebenar yang nyata. Tidak semestinya disokong aset (boleh berasaskan janji hutang sahaja).
Tumpuan Sektor Terhad kepada aktiviti Halal sahaja. Bebas melabur dalam mana-mana sektor yang menguntungkan.

Dengan adanya fungsi dan objektif ini, ICM bukan sahaja menjadi alternatif kepada pelabur Muslim, malah menarik minat pelabur global yang mencari pelaburan beretika dan bertanggungjawab (SRI).

Components of ICM: Equity, Sukuk & Hedging Markets

Komponen-komponen utama dalam Pasaran Modal Islam (ICM) terbahagi kepada tiga kategori besar iaitu Pasaran Ekuiti, Pasaran Sukuk, dan Pasaran Lindung Nilai (Hedging).

1. Pasaran Ekuiti

Komponen ini melibatkan instrumen pemilikan dalam perniagaan yang patuh Syariah. Antara elemen di bawahnya termasuk:

  • Saham/Stok/Ekuiti: Pemilikan dalam syarikat.
  • Indeks Saham/Stok: Penanda aras bagi prestasi sekuriti patuh Syariah.
  • Dana Pelaburan (Investment Funds): Termasuk Unit Amanah Islam.
  • REITs Islam: Amanah Pelaburan Hartanah patuh Syariah.
  • ETFs Islam: Dana Dagangan Bursa patuh Syariah.
  • Ekuiti Persendirian Islam (Islamic Private Equity): Pelaburan terus ke dalam syarikat swasta.
2. Pasaran Sukuk

Pasaran ini menyediakan instrumen sijil pelaburan yang mewakili pemilikan aset. Ia merangkumi:

  • Sukuk jangka masa pendek, sederhana, dan panjang.

Berbeza dengan bon konvensional, sukuk dalam ICM mestilah berasaskan aset (asset-backed), pelaburan, dan hutang yang patuh Syariah.

3. Pasaran Lindung Nilai

Komponen ini digunakan untuk menguruskan risiko kewangan melalui instrumen yang dibenarkan oleh Syariah. Ia terdiri daripada:

  • Instrumen Lindung Nilai Islam (Islamic Hedging Instruments): Digunakan untuk mengurangkan pendedahan risiko.
  • Produk Berstruktur Islam (Islamic Structured Products): Gabungan pelbagai instrumen kewangan untuk profil pulangan tertentu.
  • Dana Lindung Nilai (Hedge Funds): Strategi pelaburan alternatif yang patuh Syariah.

🏁 Perbezaan Utama dalam Komponen

Ini menekankan bahawa dalam ICM, semua komponen ini mestilah:

  • ➜ Melibatkan aktiviti perniagaan patuh Syariah: Tidak boleh terlibat dalam aktiviti terlarang.
  • ➜ Mempunyai pangkalan pasaran yang lebih besar: Boleh diterima oleh kedua-dua pelabur Islam dan bukan Islam.
  • ➜ Memerlukan sekuriti berasaskan aset: Khususnya bagi penerbitan sukuk, yang tidak diwajibkan dalam pasaran hutang konvensional.